Minisitiri w’ubutegetsi bw’igihugu Dominique Habimana yakiriye abanyeshuri n’abayobozi bo mu Ishuri Rikuru rya Polisi y’u Rwanda, ababwira ko burya umutekano n’amahoro ari ingingo ngari.
Yababwiye ko guteza imbere imiyoborere myiza bigira uruhare mu kwimakaza amahoro n’umutekano mu gihugu.
Habimana yagaragaje ko amahoro n’umutekano ari umusaruro w’imiyoborere myiza, agaragaza ko iyo ubuyobozi bwegereye abaturage, birinda amakimbirane ashobora kuvamo imvururu zigahungabanya umutekano.
Ati “Amahoro ni igihe hari icyizere hagati y’abaturage n’inzego z’ubuyobozi, ndetse n’icyizere abaturage bagirirana bo ubwabo. Umutekano muke burya utangira iyo abaturage bamwe bahejwe, bagaragaza ibibazo ntibishakirwe ibisubizo, ntibahabwe umwanya ngo batange ibitekerezo cyangwa se iyo bumva ko ubuyobozi bubari kure. Niyo mpamvu ikijyanye n’imiyoborere myiza tugishyira imbere.”
Dominique Habimana yagaragaje ko imiyoborere y’u Rwanda ishingiye ku kwegereza ubuyobozi abaturage, abayobozi bakamenya ubuzima bw’abaturage.
Nubwo uyu muyobozi abyemeza atyo, hirya no hino mu gihugu hakunze kuvugwa abayobozi bagaruka mu itangazamakuru bavugwaho imiyoborere itanogeye abaturage.
Mu nama y’igihugu y’Umushyikirano iheruka kuba Tariki 05 kugeza Tariki 06, Gashyantare, 2026 Perezida Paul Kagame yavuze ko kuba muri Gicumbi hari abana bagwingiye bitakwitwa ikibazo cy’abaturage gusa ahubwo ko ahanini ari abayobozi babigiramo uburangare.
Icyo gihe yagize ati: “Akenshi turaganira tugatanga ibitekerezo ariko twagaruka nyuma y’umwaka tugasuzuma tugasanga turi nka kwa kundi. Nka biriya Ivan [umuyobozi wa Statistics] yatanzeho urugero bya Gicumbi…Ahantu hari ibyangombwa byose…Imitungo, hari amata hari amagi ariko abantu bakagwingira. Ushatse kubireba mu buryo bworoshye, wavuga uti: aba baturage nabo… Niba uruhare mushaka kurushyira kuri abo baturage, ndibwira ko ari igice kimwe.”
Kagame yakomeje avuga ko ahubwo abafite uruhare runini muri iki kibazo ari abayobozi.
Yavuze ko kuba Gicumbi ifite ubuyobozi ariko ikagwingiza abana ubwabyo ari ikibazo cy’uko ubuyobozi bwaretse abaturage bakagerwaho n’ingaruka bene ako kageni.
Icyo gihe Perezida Kagame yavuze ko abayobozi benshi bashukwa n’imibare yerekana ko ibintu byateye imbere, bikabahuma amaso ntibamenye ko hari ahandi bitagenda neza ngo bahiteho.
Asubiza kubyo Perezida Paul Kagame yari agarutseho, Minisitiri Dominique Habimana yavuze ko ‘mu by’ukuri’ ikibazo ‘ari’ abayobozi batabishyiramo imbaraga.
Yahaye Perezida isezerano ry’uko abayobozi bagiye kubana n’abaturage ‘umunsi ku wundi’.
Icyakora bidatinze, hari abaturage bumvikanye mu itangazamakuru bavuga ko umugore utabyariye kwa muganga acibwa amande ari hagati ya Frw 10,000 na Frw 20,000.
Batakambiye RBA basaba ko ibyo bintu bikwiye kuvanwaho kuko babibonamo akarengane.
Uretse ibi, hari n’ubushakashatsi Transparency International Rwanda iherutse gusohora bwerekana ko ruswa mu rwego rw’ubuzima no mu burezi ari nyinshi kandi yibasira ab’igitsina gore, ikintu kitera abaturage gutakariza ubuyobozi icyizere.
Umunyamabanga Nshingwabikorwa wa Transparency International Rwanda Apollinaire Mupiganyi yabwiye itangazamakuru ko ubushakashatsi nk’ubwo ari ubwo gukebura inzego ngo zishake uko ibyo byakumirwa kandi ababikora bakabihanirwa.
Mu yandi magambo, buba ari ubwo guca akarengane abaturage bakorerwa n’abayobozi.

