Perezida wa Sudani y’Epfo, Salva Kiir Mayardit, yasheshe Guverinoma y’Ubumwe bw’Igihugu yari imaze imyaka itandatu. Abikoze mu gihe igihugu cyitegura amatora ya mbere mu mateka yacyo ateganyijwe ku wa 22, Ukuboza(12) 2026.
Ikindi gikomeye ni uko yakuyeho Visi Perezida Riek Machar mu buryo bwa burundu.
Icyemezo cyafashwe ku wa Kabiri tariki ya 22 Nzeri 2026, gisobanuye iherezo rya Guverinoma y’inzibacyuho y’ubumwe bw’igihugu yashinzwe mu 2020, hashingiwe ku masezerano y’amahoro yari yashyizweho umukono mu 2018 mu rwego rwo guhagarika intambara y’abenegihugu yari yatangiye mu 2013.
Iki cyemezo gifashwe hasigaye amezi atatu ngo amatora abe, kandi cyatangije igihe cy’amatora kirimo urujijo n’impungenge.
Mu murwa mukuru Juba, hagaragaye ingabo n’abashinzwe umutekano benshi mu mihanda.
Perezida Salva Kiir yavuze ko amasezerano y’amahoro atataye agaciro, asaba abaturage gutuza.
Ibi byabaye nyuma y’uko Inteko Ishinga Amategeko ku wa Mbere tariki ya 21 Nzeri ivuguruye amategeko agenga amatora, igaha Perezida ububasha bwo gusesa Guverinoma mu gihe we akomeza kuba ku butegetsi.
Riek Machar akuwe ku mwanya wa Visi Perezida
Riek Machar, umaze igihe ari umwe mu batavuga rumwe na Perezida Salva Kiir, na we yakuwe burundu ku mwanya wa Visi Perezida.
Machar yari amaze igihe afungiwe iwe i Juba kuva muri Werurwe(3) 2025.
Abandi ba Visi Perezida bane bari bahagarariye imitwe ya politiki itandukanye na bo bakuwe ku myanya yabo.
Ku mugoroba wo ku wa Kabiri tariki ya 22 Nzeri(9), hashyizweho Guverinoma nshya y’inzibacyuho igizwe na ba Minisitiri 13.
Inshingano yayo nyamukuru ni ugutegura no gushyira mu bikorwa amatora ateganyijwe mu mpera z’uyu mwaka.
Impungenge ku mutekano
Nubwo Guverinoma ivuga ko amasezerano y’amahoro akiriho, imiryango itegamiye kuri Leta n’iharanira uburenganzira bwa muntu ifite impungenge ko umutekano ushobora kurushaho kuzamba mu gihe igihugu cyegereje amatora.
Muri Kanama(8) 2026, Komisiyo y’Umuryango w’Abibumbye ishinzwe Uburenganzira bwa Muntu muri Sudani y’Epfo yaburiye ko abategura amatora badafite ingamba zihagije zo kurinda umutekano n’ubwisanzure bityo ko ashobora kongera guteza intambara.
Sudani y’Epfo yabonye ubwigenge mu mwaka wa 2011 nyuma y’intambara yari imaze imyaka irenga 20 Abirabura bahoze muri Sudani bashaka kwigenga, ntibaturane n’Abarabu.
Mu myaka ya 2013 yakurikiyeho, hahise havuka intambara ahanini yari ishingiye ku moko( aba Nuer n’aba Dinka) bamwe bashaka ko ari bo bagira uruhare runini mu bibera muri iki gihugu.
Hakurikiyeho ibiganiro by’amahoro byo kureba uko yahosha, gusa n’ubu ibyayo ntibirarangira mu buryo burambye.
