Amerika Yongereye Imbaraga Mu Bitero Igaba Kuri Iran

Umwanditsi wa Taarifa
6 Min Read

Igisirikare cya Amerika cyatangaje ko cyagabye ibitero bishya kuri Iran mu ijoro rya gatandatu rikurikirana, mu gihe impande zombi zikomeje guhangana ngo zigenzure Hormuz, inzira y’ingenzi inyuramo ubucuruzi bw’ibikomoka kuri peteroli ku rwego rw’isi.

Ubuyobozi bw’Ingabo za Amerika zishinzwe ibikorwa mu Burasirazuba bwo Hagati (CENTCOM) bwatangaje ko ibyo bitero byari bigamije “gukomeza guca intege ubushobozi bwa gisirikare bwa Iran”.

Bwanavuze ko abasirikare ba Amerika binjiye mu bwato bwari mu Nyanja ya Oman mu rwego rwo gukomeza gukumira ko hari uwakoresha ibyambu bya Iran.

Mu rundi ruhande, ibitangazamakuru bya Leta ya Iran byatangaje ko Amerika yibasiye ibikorwa remezo bya gisivili birimo ibiraro, sitasiyo ya gari ya moshi n’ikibuga cy’indege.

BBC yemeje ko kimwe mu biraro biri mu Burengerazuba bw’umujyi wa Bandar Abbas, mu Ntara ya Hormozgan cyagabweho igitero.

Umutwe w’Ingabo zirinda Impinduramatwara ya Kisilamu muri Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps – IRGC) watangaje ko wagabye ibitero ku birindiro bya radar za Amerika zikurikirana ibikorwa byo mu nyanja biherereye muri Oman, ndetse no muri Kuwait na Bahrain, ibihugu bisanzwe ari incuti za Amerika.

IRGC kandi yavuze ko yagabye igitero gitunguranye ku kigo cy’ingabo zidasanzwe za Amerika kiri muri al-Tanf muri Syria, hafi y’umupaka wa Yorodaniya, ivuga ko ari ukwihorera ku basirikare ba Iran bishwe mu minsi ibiri ishize.

Icyakora, Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Syria ntacyo ziratangaza kuri ayo makuru.

Nyuma kuri uyu wa Gatanu, igisirikare cya Yorodaniya cyatangaje ko cyahanuye misile eshatu za Iran, kivuga ko nta muntu wapfuye cyangwa ngo hagire ibyangiritse.

Mu gace ka Kurdistan ko muri Irak, abantu umunani bapfuye abandi benshi barakomereka mu gitero cyagabwe mu mujyi wa Sulaymaniyah mu gitondo cya kare, nk’uko byatangajwe n’ibiro ntaramakuru Rudaw na AFP.

Ingabo z’Abakurde zashinje Iran kuba ari yo yagabye icyo gitero.

Zanatangaje kandi ko zahanuye drones umunani hejuru y’umujyi wa Erbil, aho nta muntu wahitanywe nacyo cyangwa ngo akomereke.

Mu gihe imirwano ikomeje gukaza umurego, umuhora wa Hormuz, inzira inyuramo igice kinini cya peteroli yoherezwa ku isoko mpuzamahanga, uracyafunze nyuma y’uko Iran iyifunze isubiza ibitero bya Amerika na Israel.

Ibi byagize ingaruka ku itangwa rya peteroli ku isi, bituma Umuyobozi Mukuru w’Ikigo Mpuzamahanga gishinzwe Ingufu (International Energy Agency – IEA), Fatih Birol, agaragaza impungenge ku mutekano w’ibikomoka ku ngufu ku rwego rw’isi.

Ati: “Twese dukwiye kugira impungenge, kandi nanjye ndazifite, niba iki kibazo kidakemutse mu byumweru biri imbere.”

Hagati aho ba Minisitiri b’Ububanyi n’Amahanga b’Ubushinwa na Pakistan basabye Amerika na Iran guhagarika imirwano bagasubira ku meza y’imishyikirano kugira ngo haboneke umuti urambye.

Ibitero bya Amerika byagabwe mu ijoro ryakeye byageze no hafi y’ikirwa cya Qeshm ndetse no mu mijyi ya Bandar Abbas na Bushehr, ahari uruganda rwa Iran rutunganya ingufu za kirimbuzi.

CENTCOM yavuze ko yibasiye ahantu henshi ha gisirikare harimo ibirindiro bikurikirana ibikorwa byo ku nkombe, uburyo bwo kwirinda ibitero byo mu kirere, ibikorwa by’ibikoresho bya gisirikare n’ubushobozi bwo mu nyanja gusa ntiyigeze ivuga ko ibiraro biri mu byo yibasiye.

Mu ntangiriro z’iki cyumweru, Perezida Donald Trump yari yavuze ko ashobora kwibasira ibiraro n’amashanyarazi bya Iran niba icyo gihugu kitagarutse mu biganiro.

Nyuma y’aho Trump atangarije ko Amerika ishobora kwibasira ibikorwa remezo by’abasivili muri Iran, Umuyobozi Mukuru wa Loni ushinzwe Uburenganzira bwa Muntu, Volker Türk, yavuze ko kwibasira nkana abasivili cyangwa ibikorwa remezo byabo ari icyaha cy’intambara.

Ibitangazamakuru bya Leta ya Iran byatangaje ko ibitero bya Amerika byibasiye Ikibuga cy’Indege cya Iranshahr, sitasiyo ya gari ya moshi yo muri Bandar Khamir ndetse n’ibiraro bitanu byo mu mujyi wa Bandar Abbas.

Minisiteri y’Ubuzima ya Iran yatangaje ko kuva imirwano yongeye kubura hagati ya Iran na Amerika, abantu nibura 38 bamaze kwicwa, naho abarenga 400 barakomereka.

CENTCOM yatangaje kandi ko abasirikare b’Abanyamerika binjiye mu bwato butwara peteroli mu Nyanja ya Oman mu rwego rwo gukomeza igikorwa cyo gukumira ko ibyambu bya Iran byakwakira ubundi bwato.

Yavuze kandi ko yahagaritse cyangwa ihindura inzira z’ubwato butatu bw’ubucuruzi bwashakaga kunyura muri iyo nzira.

Ku wa Gatanu, Ikigo cy’u Bwongereza gikurikirana umutekano wo mu nyanja (UK Maritime Trade Operations) cyatangaje ko ubwato butwara peteroli bwari hafi ya Khasab muri Oman bwatewe n’igisasu kitaramenyekana inkomoko yacyo, ariko abari baburimo bose bakaba ari bazima.

CENTCOM yavuze ko hagati y’itariki ya 13 Mata na 18 Kamena yari yarahagaritse ubwato icyenda ndetse ihindura inzira y’ubundi burenga 140 mu gikorwa nk’icyo cyo gukumira ibyambu bya Iran.

Nubwo imirwano ikomeje gukaza umurego no gushyira mu kaga amasezerano yari yatangiye kuganirwaho yo guhagarika intambara, Umuvugizi wa Perezidansi ya Amerika, Karoline Leavitt, yavuze ko Perezida Donald Trump agifunguye amarembo y’ibiganiro na Iran.

Ati: “Perezida azabibaryozwa igihe cyose bazica amasezerano bagiranye na Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Ariko kandi ahora yiteguye inzira y’ubutabera n’ibiganiro”.

Yakomeje avuga ko Iran yagaragaje ko igishaka kugirana amasezerano na Amerika, ariko yongeraho ko Trump atazemera ko Iran irasa ku bwato buca muri Hormuz ngo yumve ko nta ngaruka zizayibaho.

Share This Article
Leave a Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *